Een beschutte werkplaats voor popartiesten

De Rockacademie Tilburg levert haar eerste afgestudeerden af.
(Foto PVE/John Schouten)

Een beetje trots zijn ze wel bij de Fontys Rockacademie in Tilburg. Dinsdag staan de eerste afgestudeerden in de volle schijnwerpers van popcentrum 013. De zeven afgestudeerden zijn vier jaar geleden begonnen op de enige hbo-opleiding voor popmuziek in Nederland. Ze hebben de periode van vallen en opstaan meegemaakt, zijn proefkonijnen en pioniers geweest. Nu kunnen ze BA (bachelor, voorheen drs.) achter hun naam zetten.

Een rocker met een titel in de rockmuziek? Het klinkt als vloeken in de kerk. Rock dient ruig te zijn. Dat valt toch niet te stroomlijnen in een opleiding? Popartiest Bertus Borgers, mede-oprichter en mede-directeur van de academie, is de eerste om dat te beamen. "Je hoeft geen diploma te hebben voor succes. Voor veel mensen is het beter om het helemaal zelf te doen."
Anderzijds wil hij de indruk wegnemen dat de opleiding de ruwe kantjes er af haalt. "Het tegendraadse komt toch wel aan bod in de buitenschoolse activiteiten. En in de academie leggen we juist de nadruk op het behoud van de eigenheid."
Borgers ziet de school als 'een beschutte werkplaats met de nadruk op werk'. Studenten kunnen zonder risico experimenteren met muziek en met alles wat er bij komt kijken: productie van een cd, promotie-materiaal, een ondernemersplan schrijven. "Je kunt hier niet vrijblijvend vier jaar een beetje pielen op de gitaar. Het is hard werken."

Leuk en raar
De Rockacademie leidt geen popsterren op. Maar wie regelmatig in Cul de Sac komt, geliefd poppodium in Tilburg, haalt de studenten er zo uit. Zij stralen zelfbewustzijn uit, praten over muziek en hun carriëre. Koos van Os, programmeur van popcentrum 013: "Je hoort er bij als je op de Rockacademie zit. Het is gaaf er naar toe te gaan. Het is een leuke, rare opleiding."
Van Os hoort veel van de studenten. Ze oefenen in de kelders van 013 en treden op in de zalen van het popcentrum. De Rockacademie houdt de performance-nights (presentaties) in 013. De invloed van de academie op het popcircuit in de stad? "Tilburg had altijd al een goed live-circuit. De academie geeft er een extra dimensie aan. Er zijn veel bands bij gekomen door de academie. Of de academie nodig is voor de muzikant? Ik heb daar mijn gedachten bij. Een rockartiest begint gewoon en komt met vallen en opstaan verder."

Lastig verhaal
Luc Begas van de Stichting Brabant Pop weerspreekt dat. "Met talent alleen kom je er niet meer. Er komt zakelijk en artistiek inzicht bij kijken. Het is voor een popartiest een lastig verhaal zich te onderscheiden. Daar reikt de Rockacademie handvatten voor aan."
Over de invloed op het Tilburgse popcircuit: "We merken dat het aantal bands met ambities toeneemt. Twee van de vier winnaars van onze popwedstrijd De Wraak van Brabant 2003 komen van de rockacademie. Er is meer expertise, ze zwepen elkaar voortdurend op. De academie heeft een grote aantrekkingskracht. Bands uit de rest van Nederland zitten hier."
De plannen voor een Rockacademie vielen destijds bij Fontys hogescholen en bij de gemeente in goede aarde. De laatste wilde graag hedendaagse cultuuruitingen teneinde een bruisend Tilburg te krijgen. Is dat gelukt? Luc Begas: "Er wordt met jaloezie naar Tilburg gekeken. De infrastructuur is goed met popcentrum 013, de Rockacademie, met een groot aantal podia en met in de toekomst Villa Musica." In Villa Musica vinden verscheidene popdisciplines elkaar.

Hoopvol
Wat is het effect van de academie op nationaal niveau? Arjan Davids van het Nationaal Popinstituut in Amsterdam vindt het nog te vroeg om dat te beoordelen. Hij hoopt vooral op meer professioneel management. "Daar is een grote behoefte aan. Internationaal gezien komt Nederland nog amateuristisch over. Of die managers niet gewoon van Nijenrode kunnen komen? Nee, de popsector is een wereldje op zich met een eigen terminologie. Iemand uit de bankwereld houdt het er niet lang vol."
Academie-directeur Borgers: "De manager van de Rockacademie kijkt met de ogen van de muzikant, niet met die van de platenmaatschappij. Daarom is de opleiding music-management (ook een Fontys-opleiding in Tilburg) geen concurrent."
Davids is vol lof over de academie en schudt de goede artiesten zo uit de mouw: Krezip (zangeres Jacqueline Govaerts stopte wegens succes na twee jaar met de opleiding,red), rapper Cilvaringz, IM ofwel Ivo Massain die in Engeland doorbrak en met Chocolate Puma aan de weg timmert en After4Ever. "Dat is een verbijsterend hoge score. En ik ben niet eens volledig."
De eerste lichting studenten is bijzonder. Zij begonnen op een toen nog niet erkende school, moesten hun studie aanvankelijk zelf bekostigen en bij tijden was het lesmateriaal net niet op tijd klaar. Vaak waren ze al gestart met hun carriere. Om met de woorden van programmeur Kees van Os te spreken: "De studenten van het eerste jaar hebben de toon gezet."

De Feiten

FONTYS ROCKACADEMIE
De Fontys Rockacademie inderdaad, op zijn Nederlands gespeld en uitgesproken is de enige in Nederland. In Leeuwarden zijn vergevorderde plannen.
De academie is in 1999 gestart. Er studeren ongeveer 160 mensen aan de rockacademie. Er is per jaar plaats voor veertig nieuwelingen. Er werken dertig docenten, merendeels parttime.
De voltijdopleiding duurt vier jaar. Er is geen deeltijdopleiding.
Het eerste jaar is algemeen. Vanaf het tweede jaar wordt scholing aangeboden in de vier belangrijkste beroepsgebieden: performing, techniek, ondernemerschap en docentschap.
In september brengt de Rockacademie de eerste cd uit met werk van twaalf studenten-songwriters. Dindag is de presentatie van de eerste afgestudeerden in 013.

Bron: www.brabantsdagblad.nl